طراحی شبکه جمع آوری فاضلاب و کاربردی نرم افزار Bentley SewerGEMS V۸ XM & V۸i

فرستادن به ایمیل چاپ مشاهده در قالب پی دی اف
میانگین امتیار کاربران: / 4
ضعیفعالی 

طراحی شبکه های نوین و متداول جمع آوری فاضلاب و کاربری نرم افزار   

Bentley SewerGEMS V۸ XM & V۸i

و نرم افزارهای جانبی ArcGIS، میکرواستیشن (MicroStation )

 و گوگل ارث Google Earth

 

Bentley SewerGEMS V۸ XM Edition User’s Guide  &  Bentley SewerGEMS V۸i User’s Guide

 

پیشرفته ترین و قدرتمندترین نرم افزار طراحی شبکه های جمع آوری فاضلاب

 تالیف و ترجمه:    حسین میسمی- هاشم نوربخش- سعیده سعیدی

گردآوری و تدوین:   علی محمدی

آدرس:اصفهان، خیابان جهاد، فلکه جهاد، شرکت آب وفاضلاب روستائی استان اصفهان،کدپستی:۳۵۷۴۵-۸۱۸۴۶

تهران،خیابان جمال زاده شمالی، نرسیده به بلوار کشاورز، انتهای کوچه نیلوفر، پلاک ۷۴، طبقه سوم

تلفن: ۶۶۹۴۸۰۵۴  فکس: ۶۶۹۴۸۰۵۵-۰۲۱

شماره موبایل: ۰۹۱۳۲۳۰۰۰۸۵     http://omi.ir             http://www.e-run.ir

اصفهان تلفن: ۲۳۶۳۰۶۶-۰۳۱۱              تلفکس: ۲۳۶۹۰۲۳-۰۳۱۱

 قسمت اول آشنائی با نرم افزار      

فصل اول: شروع کار با نرم افزار سورجمز وی ۸ ای     Chapter۱:Welcome to Bentley  SewerGEMS V۸i

 

قسمت دوم: محیط کار                The Workspace

 

قسمت سوم: مراحل انجام یک پروژه با نرم¬افزار SewerGEMS

 

قسمت چهارم: دروس اجرائی

فصل سوم: دروس کوتاه         Chapter ۳ :Quick Start Lessons

 

تمرین اول:  بررسی و نحوه ایجاد یک شبکه و آشنائی با محیط کار نرم¬افزار در ایجاد یک شبکه¬ی شماتیک:

 

تمرین دوم:  نحوه طراحی یک شبکه فاضلاب(لایه بندی یک شبکه)  Lesson ۲: Laying Out a Network

 

تمرین سوم:    وارد نمودن داده ها       Lesson ۳: Entering Data

 

تمرین چهارم: ارزش گذاری و محاسبات مدل    Lesson ۴: Validating and Calculating a Model

 

تمرین پنجم: ارائه نتایج محاسبات    Lesson ۵: Presenting Calculated Results

 

تمرین ششم:  ایجاد رخ داد سیل به صورت هم زمان با ورود پسآب   Lesson ۶: Creating Multiple Storm Events

 

تمرین هفتم:  ایجاد طرح با کاربری ArcMap     Lesson ۷: Working With the ArcMap Clie

 

درس هشتم:      افزودن مقدار رواناب در طراحی شبکه جمع اوری با بکارگیری روش RTK

Lesson ۸: Adding Hydrographs Using the RTK Runoff Method

 

قسمت پنجم: تشریح فضای کاری نرم افزار

فصل دوم : معرفی فضای کاری   Chapter ۲ : Introducing the Workspace

 

فصل ۱۱ : محیط تحت نرم افزار آرک جی ای اس   Chapter  ۱۱ : Working in ArcGIS Mode

 

 

فصل ۱۲ : محیط میکرو استیشن        Chapter ۱۲:  Features of the MicroStation Version

 

فصل ۱۳  : کار در محیط نرم افزار اتوکد    (Working in Auto CAD Mode ) :     ۱۳      Chapter

           

قسمت ششم: شروع یک طرح جمع آوری پسآب

فصل چهارم: شروع یک طرح         :  Starting a Project۴  Chapter

 

قسمت هفتم : المان ها وعناصر موجود در شبکه و خواص آنها

 فصل ششم:  ایجاد طرح مورد نظر      Chapter ۶ :Creating Your Model

 

قسمت هشتم: ModelBuilder

فصل پنجم : استفاده از ModelBuilder برای تبادل داده های موجود

Chapter۵ Using ModelBuilder to  Transfer Existing Data

 

قسمت نهم: مباحث آموزشی در طراحی شبکه

فصل چهاردهم: مباحث تئوری جهت کاربری بهتر نرم افزار تئوری     Chapter۱۴: Theory

                                                            

ضمیمه:   مرجع مهندسی Engineering Reference

     

منابع:                      References

 

 

قسمت اول:  آشنائی با نرم افزار

 

Getting Started in Bentley SewerGEMS

 XM Edition & V۸i

فصل اول: شروع کار با نرم افزار سورجمز وی ۸ ای

Chapter۱:Welcome to Bentley  SewerGEMS V۸i

 

راهنمای انگلیسی نرم افزار شامل موارد زیر می باشد که توسط مترجمین سعی شده به صورت کامل و جامع مورد ترجمه قرار گیرد. لذا با توجه به وجود کاستی¬هائی در آن سعی می شود در ویرایش¬های آینده ضمن تکمیل آن مثالهای کاربردی نیز ارائه گردد،ترجمه دروس آموزش نرم افزار طبق متن انگلیسی راهنمای نرم افزار انجام گرفته است قسمتهای مختلف این نرم افزار به شرح ذیل می باشند:

Getting Started

Using Scenarios and Alternatives

Introducing the Workspace

Presenting Your Results

Quick Start Lessons

Working in ArcGIS Mode” Learn how to use Bentley SewerGEMS V۸i ArcGIS-specific features

Using Modelbuilder” Learn how to use ModelBuilder in ArcGIS mode or the Stand-Alone  Editor.

Working in AutoCAD Mode” Learn how to use Bentley SewerGEMS V۸i in AutoCAD mode.

Starting a Project” Learn how to set up a new project, manage existing project and set project and other global options.

Editing Attributes in the Property Editor” Learn about all the element attributes you can edit in Bentley SewerGEMS V۸i.

Creating Your Model” Learn how to use Bentley SewerGEMS V۸i layout and editing tools to build your model.

Theory” Learn about the theory behind Bentley SewerGEMS V۸i.

Loading” Learn how to use Bentley SewerGEMS V۸i data loading features to extend your model.

Frequently Asked Questions” Learn the answers to some common questions about using Bentley SewerGEMS V۸i.

Calculating Your Model” Learn how to create and manage "what-if" scenarios.

About Haestad Methods” Learn about other Haestad Methods products available from Bentley Systems.

 

 

توانمندی های نرم افزار طراحی شبکه فاضلاب سورجمز:  XM & Bentley SewerGEMS V۸i

XM & Bentley SewerGEMS V۸i قابلیت ترکیب شدن با چند نرم¬افزار دیگر را دارا می¬باشد که به کارایی و قدرت آن اضافه می¬کند. شرکت Haestad- Bentleyبا عقد یک قرارداد سه جانبه با شرکت¬های Microsoft، Autodesk و ESRI چهار نرم¬افزار ArcGIS،MicroStation ،Autocad و Microsoft Excel را به خدمت گرفته و با import کردن ابزارآلات و منوهای XM & Bentley SewerGEMS V۸i روی رابط گرافیکی این محصولات باعث گسترده شدن کارآیی XM & Bentley SewerGEMS V۸i شده است. به طور مختصر هر یک از حالتهای برنامه را بررسی می¬کنیم.

نرم افزار Bentley SewerGEMS V۸i برای طراحی و آنالیز شبکه های جمع آوری فاضلاب بر اساس جریان ثقلی، جریان تحت فشار و ایستگاه پمپاژ می باشد.

این برنامه به دلیل قابلیت اجرا در حالت اتوکد AutoCAD Modeمی تواند از تمامی ابزارها و امکانات این نرم افزار بهره بگیرد و یا در صورت اجرای مستقل Stand-Alone Modeاین امکان وجود دارد که شما بتوانید با استفاده از آیکون و واسط¬های گرافیکی، شبکه را در این نرم افزار باز نمایی کنید.

XM & Bentley SewerGEMS V۸i امکان شکل دهی یک شبکه که "حاوی اطلاعات مربوط به لوله ها، پمپ، دیتاهای بارگذاری و ورود فاضلاب و نفوذ نشت آب به شبکه" را فراهم می سازد. شما می توانید، برای تعریف عنصر انتقال دهنده ی فاضلاب، لوله¬هایی با مقطع دایره، تخم مرغی، مستطیلی و سایر مقاطع را انتخاب نمایید.

محاسبات شبکه ثقلی بر اساس "مدل محاسبات عددی" است و می توان برای یک مدل، روابط استاندارد یا سایر روابط را انتخاب نمود که محاسبات برای حالت های مختلف جریان(جریان دائم یا یکنواخت و جریان غیر یکنواخت) قابل استفاده و معتبر می باشد. این حالت جریان، شامل" پرش هیدرولیکی، جریان مستغرق و منحنی فروکش سطح آب" نیز می شود.

همچنین می توان، بدون محدودیت " شبکه لوله های ثقلی و تحت فشار" ایجاد نمود،" لوله های موازی" تعریف کنید، فشار و جریان در عناصر تحت فشار را به وسیله¬ی روشن یا خاموش¬کردن پمپها کنترل نمایید.

 XM & Bentley SewerGEMS V۸i به صورت انعطاف پذیری  می تواند شکل¬های مختلف گزارش را،  بر اساس تنظیمات دلخواه برای مشاهده، پرینت و پلات  ارائه نماید.

 

موارد کاربرد نرم افزار توانمند XM & Bentley SewerGEMS V۸i :

XM & Bentley SewerGEMS V۸i ، برای انجام مراحل مختلف طراحی و مدل کردن یک پروژه می باشد که امکان محاسبه،آنالیز وگزارش از شبکه در آن وجود دارد.

برای مشاهده از نتیجه و امکان پذیری و قابل اجرا بودن هر مرحله از پروژه می توانید از SewerGEMS به منظور ایجاد مدل کمک بگیرید.

به طور کلی این نرم افزار را برای انجام کارهای زیر می توانید مورد استفاده قرار دهید:

-          مدل و طراحی شبکه جمع آوری بهداشتی فاضلاب

-          طراحی وآنالیزهای مختلف بر روی شبکه جمع آوری فاضلاب با استفاده از سناریو((با تعریف سناریودر ادامه آشنا خواهید شد)Scenarios)

-          وارد و صادر نمودن فایل¬های AutoCAD، Microstation و فایل هایDXF

-          ایجاد گزارش حرفه ای از نتایج شبکه برای ارائه به مشتری یا کار فرما

-          ترسیم پلان و پروفیل از شبکه  (   برش عمودی از ترسیمات  Profile)

 

قابلیت های نرم افزار XM & Bentley SewerGEMS V۸i

           شبیه سازی شبکه به صورت پویا(Extended Period Simulations)

تعریف خواص شبکه برای ساعات مختلف شبانه روز که الگوی تولید فاضلاب در ساعات مختلف شبکه تعریف و نتیجه ی عملکرد قابل بررسی می باشد.

           جدول و گراف برای عناصر

ایجاد جدول و گراف برای دیتاهای ورودی و خروجی و مقایسه ی اطلاعات، برای رفتار عنصر و سناریوهای مختلف

           الگوی تولید روزانه¬ی فاضلاب

           وارد نمودن دیتا از نرم افزارهای مختلف

بارگذاری دیتاهای مربوط به میزان تولید فاضلاب، بارش و هوای بارانی، هیدروگراف، الگوی تولید روزانه فاضلاب از طریق یک فایل نوشتاری

           سفارشی سازی و اختیارات نمایش پروفیل

           تخمین و برآورد هزینه

           ارائه نمای هوایی از منطقه طرح

دسترسی به یک پنجره ی مجزا که "موقعیت در نقشه، زوم و عمل حرکت در صفحه ی نمایش را در یک نمای کوچک "نمایش داده و آسان می نماید.

           مرتب سازی و فیلتر کردن دیتا

مرتب سازی دیتا و اطلاعات، به صورت صعودی یا نزولی وجدا سازی نمایش برخی از دیتاهای انتخابی در جدول.

           سرریز آب باران و منحرف کننده ی جریان: جریان مازاد، می بایست از شبکه خارج شود، زیرا شبکه قادر به انتقال آن نیست.

           پشتیبانی سیستم عامل XP : این نرم افزار در سیستم عامل Windows۲۰۰۰, Windows XP قابل اجراست.

           پشتیبانی نرم افزارهای مختلف

استفاده از امکانات و قابلیت نرم افزارهایی همچون Microsoft Office، ArcGIS، AutoCAD و سایر نرم افزارها.

           مشخص کردن جهت جریان

           انحنا در ترسیم لوله ها; شما می توانید، برای لوله زانو یا انحنا تعریف نمایید تا به مدل واقعی نزدیک تر شوند.

           نمایش گرافیکی متحرک: متحرک سازی گرفیکی برای برخی از دیتاهای خروجی در پلان یا پروفیل

           ویرایش سریع: پنجره ای که طی آن به آسانی و سرعت می توانید، دیتاهای ورودی و خروجی را مشاهده یا ویرایش نمایید.

           و موارد بسیار دیگر که در ادامه با آنها آشنا خواهید شد.

 

نرم افزارهای موردنیاز برای داشتن تمام حالتهای ممکن:

سیستم عامل مورد نیاز برای کار طراحی سیستم عامل ویندوز با نسخه XP(ترجیحاً) می¬باشد و برنامه با سایر سیستم عامل¬ها نظیر Linux کارایی لازم را خواهد داشت.

نرم افزار Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM نسخه شماره ۸ به بالا

نرم افزارMicroStation V۸i  &  XM (۸.۹.۴)                  

نرم افزار Auto Cad نسخه سال ۲۰۰۸

نرم افزار Arc Gis نسخه ArcGIS Version ۹.۳  &  ۹.۲ (ArcView, ArcEditor, or ArcInfo)

نرم افزار Microsoft office نسخه سال ۲۰۰۷

 

نصب برنامه¬ها : برای آنکه فرآیند Match شدن برنامه¬ها نامبرده با یکدیگر با روال درست و دقیق انجام گردد بایستی مراحل نصب و اولویت هر کدام را به ترتیب رعایت نمود در این قسمت اولویت¬ها و روال نصب برنامه¬ها تشریح می¬گردد.

۱) نصب نرم افزار Auto CAD : ویرایش ۲۰۰۸ نرم افزار اتوکد را باید قبل از نصب برنامه سورجمز نصب نمائید.

۲) نصب مجموعه Office ۲۰۰۷ : برای شروع نصب این برنامه ابتدا بایستی مطمئن شویم که نسخه سال ۲۰۰۳ در دسترس می-باشد. پس این برنامه را با توجه به راهنمای نصب آن در درایو C (محل نصب ویندوز) کامپیوتر نصب می¬کنیم، بایستی دقت کنیم نصب برنامه در سایر درایوها امکان بروز مشکل را به هنگام کار با برنامه ایجاد می¬کند.

۳) نصب Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM:در ادامه مراحل نصب توضیح داده شده است.

۴( نصب برنامه ArcGIS Version ۹.۳ &۹.۲:روال نصب این برنامه بایستی به صورت مرحله به مرحله(مراحل نصب ArcGIS Version ۹.۳  &  ۹.۲) و با دقت زیاد طبق مراحل زیر پی گیری گردد.

 

مراحل نصب نرم¬افزار Arc Gis ۹.۲ :

الف)نصب Arc Gis Lisence Manager

۱ - ابتدا از پوشه Arc Gis ۹.۲¬،Startup آن را اجرا نمائید.

۲- پوشه¬ای با عنوان Flexlm در درایوC بسازید و محتویات پوشه Crack را از داخل CD یا DVD نرم¬افزار در آن کپی نمائید.

۳- می¬بایست host ID فایل Lisence.dat را که در دایرکتوری C:/Flexlm کپی کرده¬اند تغییر دهید. برای این منظور فایل Lisence.dat را که با یک ویرایشگر باز نموده و در سطر اول آن نام کامپیوتر خود را بدون نقطه وارد می¬نمائیم.

۴-Arc Gis Lisence Manager را نصب می¬نمائیم. ۵- درطی مراحل نصب، گزینه زیر را انتخاب می کنیم.

I received the Lisence file by email and saved it to disk

۶-فایل Licence dat تغییر یافته را از C:/Flexlm به آن معرفی می¬نمائیم.

۷-با پایان مراحل نصب کامپیوتر را Restart نکرده و قبل از آن محتویات پوشه C:/Flexlm را در محلی که لیسانس برنامه را نصب کرده¬ایم Copy/paste می¬کنیم.

۸-وارد منوی Start می¬شویم و در قسمت برنامه¬ها در بخش Arc Gis ۹.۲ وارد Lisence Manager tools شده و در تب Servie/Licence گزینه دوم را انتخاب می¬کنیم و پس در تب Configure Service در بخش Lisence file مسیر منتهی به Lisence.dat معرفی کرده پس دکمه Save را می¬زنیم.

۹-پس در تب Start /stop/Reread دکمه Start Server را کلیک می¬کنیم.

۱۰ - سپس وارد تب Server Diagnostic شده و دکمه Perform را کلیک می¬کنیم در صورتی در که پایان گزینه¬های درج شده عبارت زیر نمایش داده شده مراحل نصب درست بوده است.        This Lisence can be checked out

۱۱-کامپیوتر را Restart کرده و بعد از بالا آمدن ویندوز Startup برنامه را فعال می¬کنیم تا نرم¬افزار شروع به نصب شدن نماید و در طول نصب برنامه لیسانسی را که در قسمتهای قبل نصب کرده¬اید را به برنامه معرفی می کنیم.

۱۲-بعد از پایان نصب می¬توانیم برنامه را اجرا¬کنیم.

 

مراحل نصب نرم¬افزار (ARC GIS ۹.۳ )

ابتدا لوح فشرده ARC GIS را در DVDROMکامپیوتر قرار داده و فامیل (License.e fl۹)

را از شاخه ی  crackدر  DVDکپی و بر روی  Hard disk کامپیوتر خود می نماییم،سپس فایل  pasteشده را با بر نامه ی  Notepadباز نموده و در خط دوم به جای واژه this-host نام کامپیوتر خود وارد کرده و فامیل را ذخیره کنید.

نکته: نام کامپیوتر را می توانید با راست کلیک کردن روی My Computer انتخاب گزینه ی    properties مشاهده نمایید.

 

۲-فایل LMsetup.exe   رااز مسیر 

DVD         CRACK        LICENSE MANAGER

       اجرا کنید. پنجره ای با عنوان Arc GIS ۹ License manager Setupظاهرمی گردد.

در این پنجره گزینه ی اول را انتخاب نموده روی دکمه ی Browseکلیک کرده وفامیل ویرایش شده LICENSE.eFL۹رامعرفی نمایید،تا نصب LICENSEبه صورت کامل انجام شود.

   

 

   

 

 

در مرحله بعدی تمامی فایل های موجود در شاخه ی

 DVD /CRACK  /LICENCE MANAGER CRACKراکپی ودر مسیر نصب LICENSEدر کامپیوترخود      ESRI/   LICENSE  /ARCGIS۹.X C;/program fails   /  جایگزین نمایید.

 

 

 

 در ادامه کامپیوتر را Restart کرده و سپس lincense maneger tools را از مسیر 

start/All programs/ARCGIS/ lincense maneger۹.x/ lincense maneger tools

اجرا نمایید . در پنجره ی باز  شده در  service/ license file قرار گرفته در بخش   server list  گزینه ی configuration using servicesرا انتخاب و رویArcgis license   manager   کلیک نمایید .حال در  start/stop /reread tab قرار گرفته روی گزینه  server startکلیک کرده و پنجره را ببندید.

     

 

            در ادامه - فایل    ESRI.exeرا ازDVD  اجرانمایید. با این عمل پنجره ای مطابق شکل گشوده خواهدشد. در این پنجره گزینه ی Arcview راانتخاب و مراحل نصب را به ترتیب زیر پیگری نمایید.

    

 

    

 

    

 

     

 

 

در ادامه فایل   License.dat- fme رااز مسیر  DVD/ Crack / Data Interoperabilityکپی کرده

و در شاخه C:/program files/ArcGIs/Data Interoperability Extension در کامپیوتر  pasteکنید.

 DesktopAdministrator  را از مسیرstart/  All program/  ArcGISاجرا نمایید.

در این پنجره پارا متر های زیر را به صورتی که مشاهده می کنید تنظیم نمایید.

در قسمت software product گزینه Arc info(floating)را تیک بزنیدو همچنین در قسمت  LicenceManagerر وی گزینه ی changerکلیک و وا ژه ی Localhost را وارد نمایید.

     

نصب برنامه به پایان رسید و شما می توانید ازآن استفاده نمایید.

این نرم¬افزار قابلیت برقراری ارتباط با نرم¬افزارهای مختلف از جمله اتوکد Arc view، Arc info و سایر نرم¬افزارها را دارد.

 

هماهنگ شدن برنامه ها:

با نصب برنامه¬های مورد نیاز طبق روال بالا فرآیند Match شدن Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM با هر یک از آنها به صورت خودکار تطبیق پیدا می¬کند ولی در صورت عدم تطبیق برنامه می¬توان از طریق منوی Start مستقیماً وارد بخش Bentley شد و با فعال کردن گزینه زیر این کار انجام داد.              Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM for ArcGis and AutoCad

 

حداقل سیستم مورد نیاز برای اجرای Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM درحالت مستقل (Stand – Alone Mode):

 

: (پردازنده ) rocessor P III ۱ G hz Pentium III - ۱ GHz (Pentium ۴ at ۱.۸ GHz or better recommended)

RAM :۱ GB

Display: ۱۰۲۴ x ۷۶۸ resolution, High Color (۱۶ Bit) or better. (۶۴ MB or more of graphics memory recommended) 

Hard Disk : ۱ GB free

Operating System: Windows Vista (۳۲-bit and ۶۴-bit), Windows XP (۳۲-bit and ۶۴-bit), Windows Server ۲۰۰۳, and Windows ۲۰۰۰. All operating systems require latest service packs and Microsoft.NET Framework Version ۲.۰ or ۳.۰.

سیستم عامل: این نرم افزار با حداقل سیستم گفته شده نیز کارخواهدکرد، در صورتی که از رایانه¬ای با قابلیت¬های بیشتری استفاده نمایید، عملکردها ومحاسبات با سرعت بیشتری انجام خواهند شد.

 

نصب XM & Bentley SewerGEMS V۸i

برای نصب نرم افزار، XM & Bentley SewerGEMS V۸i ابتدا بایستیSetup برنامه را از روی CD آن اجرا کنیم تا برنامه شروع به نصب شدن کند. ترجیحاً بایستی سعی شود که مسیر نصب برنامه در درایو D (محلی غیر از مسیر نصب ویندوز) انتخاب گردد. بعد از اتمام نصب در درایو D، در بخش برنامه ها یک پوشه تحت عنوان Haestad یا Bentlly ساخته می شود که مرجع اصلی نرم افزار XM & Bentley SewerGEMS V۸i می¬باشد. برای رجیستری برنامه بایستی مراحل آن را به صورت زیر پی گیری کنیم :

۱-در CD برنامه  فایل متنی را باز کنید.

۲-محتویات این فایل را که شامل یک سری شماره و حروف است را در موقع باز شدن نرم افزار و فراخوان جهت ریجستری داخل مستطیل مربوطه وارد نمائید. فایل با فرمت DLL  را در مسیر برنامه کپی کنید.

 

نصب بر روی یک رایانه:(نکاتی در مورد نصب نرم افزار XM & Bentley SewerGEMS V۸i)

همان طور که گفته شد، سیستم عامل ویندوز XP و ۲۰۰۰ این نرم افزار را پشتیبانی می کند، از این نرم افزار دردو حالت Stand – Alone Mode و AutoCAD Mode می¬توان استفاده نمود. در صورتی که می خواهید XM & Bentley SewerGEMS V۸i را به همراه Autocad به کار ببرید، قبل از نصب این برنامه می بایست نرم افزار AutoCAD را نصب نمایید.

قبل از استفاده از این نرم افزار می بایست آن را ثبت (Register) نمایید. هنگامی که شما XM & Bentley SewerGEMS V۸i را برای اولین بار اجرا می¬نمایید، پنجره¬ی فعال سازی نرم افزار بازمی شود که شما می توانید با وارد نمودن کدهای مربوط آن را فوراً فعال نمایید. یا این کار را به فرصت بعدی موکول نمایید که در این صورت، نرم افزار به صورت محدود عمل خواهد کرد.

برای مشاهده توانایی وامکانات یا محدودیت ها، روی Help > About SewerGEMS و سپس روی Registration کلیک نمایید.

در صورتیکه هنگام نصب این نرم افزار، با مشکل روبه رو شدید:

ممکن است به دلیل انجام دادن چند برنامه همزمان توسط کامپیوتر باشد. برای رفع این مشکل کامپیوتر را Restart کرده وآنتی ویروس هایی که در حالت "فعال" هستند را غیر فعال نمایید وپس از نصب، مجدداً آن ها را فعال نمایید.

 

 

 

 

 

قسمت دوم:  محیط کار                The Workspace

 

محیط کار(حالتهای کاربردی XM & Bentley SewerGEMS V۸i)

این نرم افزار را می توان در حالتهای زیر استفاده نمود: You use Bentley SewerGEMS V۸i in one of these modes:     

• “Stand-Alone Editor

• “MicroStation Mode

• “ArcGIS Mode

• “AutoCAD Mode

 

۱-حالت کاربری مستقل:                                                                                      Stand-Alone Editor

در حالت کاربری مستقل محیط کار شامل ابزارهای ترسیم، مدیریت اطلاعات وارده و منوهای مختلفی می باشد که در خود محیط نرم افزار ارائه گردیده و نیازی به یک نرم افزار مکمل نمی باشد. در زیر محیط کار نرم افزار تحت ویندوز ارائه گردیده است.

 

 

در این حالت که به Modeling Mode یا Stand-Alone Mode معروف می باشد، برنامه تنها در حالت ساده و بدون هیچ برنامه کمکی دیگر، روی کامپیوتر بالا آمده و در اختیار کاربر قرار   می گیرد. در این وضعیت، "کاربر" تنها قادر است که با استفاده از ابزار آلات مدل سازی و تحلیل به آنالیز و بررسی شبکه مدل شده بپردازد، یا اینکه شروع به مدل¬سازی یک شبکه جدید بنماید. حالت Modeling با نصب برنامهSewerGEMS بصورت ساده قابل استفاده می باشد و در صورت تمایل کاربر قادر است، خود را با برنامه های اشاره شده در قسمت بالا تطبیق دهد. مزیت حالت Modeling وجود تمام فرمان و منوهای لازم برای مدل سازی و تحلیل یک شبکه به صورت منظم و قابل دسترسی سریعتر برای کاربر و طراح می باشد.

 

۲-حالت کاربری تحت میکرو استیشن(حالت MicroStation Mode)

در ویرایش جدید نرم افزار سورجمز امکان اجرا تحت میکرو استیشن نیز وجود دارد. جهت امکان کار در محیط نرم افزار میکرو استیشن باید ویرایش زیر را نصب نمائیم:

MicroStation V۸ XM (۸.۹.۴) is the only supported version of MicroStation.

در تحت میکرواستیشن، برنامه SewerGEMS و MicroStation با یکدیگر تلفیق شده و ابزارهای برنامه XM & Bentley SewerGEMS V۸i روی رابط گرافیکی نرم افزار MicroStation، Match شده و در اختیار کاربر قرار می گیرد. به هنگام نصب نرم افزار SewerGEMS در صورتی که از ابتدا نسخهMicroStation V۸ XM (۸.۹.۴) روی کامپیوتر نصب شده باشد، برنامه بصورت خودکار با نرم افزار Match می گردد. شایان ذکر است این نرم افزار با نرم افزار LAND نیز قابل هماهنگ شدن می باشد.

۳-حالت کاربری تحت اتوکد(حالت Autocad Mode )

در تحت اتوکد،برنامهBentley SewerGEMS وAutocadبا یکدیگر تلفیق شده و ابزارهای برنامه XM & Bentley SewerGEMS V۸i روی رابط گرافیکی نرم افزار Autocad، Match شده و در اختیار کاربر قرار می گیرد. به هنگام نصب نرم افزار SewerGEMS در صورتی که از ابتدا یکی از نسخه های برنامه Autocad روی کامپیوتر نصب شده باشد، برنامه بصورت خودکار با نرم افزار اتوکد Match می گردد. کارآیی حالت Autocad Mode برای ساخت یک مدل از شبکه می باشد. از آنجا که در فضای برنامه اتوکد برای ترسیمات خطوط و اشیاء، فرمان¬ها و دستورات پیشرفته¬ای موجود می¬باشد، لذا به هنگام ترسیم یک مدل از شبکه، کاربر به راحتی و با استفاه از این فرمان ها شبکه خود را مدل می¬کند. وجود این حالت، باعث ترسیم یک شبکه بسیار منظم و مشخص می¬گردد. مزیت دیگر حالت Autocad Mode، "عدم "نیاز کاربر به ساخت فایل DXF یا پس زمینه برای ترسیم شبکه می¬باشد. کاربر با در دست داشتن یک فایل از نقشه منطقه مورد نیاز، با فرمتDwg به راحتی می¬تواند در بخش Layer Properties Manager یک لایه جدید تعریف کرده و آن را به لایه عوارض شبکه اختصاص دهد. و در صورت تمایل می تواند، این لایه را با فرمت های مختلف ذخیره کرده و در مواقع مناسب از آن استفاده کند.

 

۴-حالت کاربری تحت آرک جی ای اس(حالت Arc GIS Mode)

یکی از پر کاربرد ترین حالت های این برنامه حالت، GIS Mode می¬باشد که عامل اصلی نام گذاری برنامه بصورتSewerGEMS می¬باشد. Arc GIS یکی از برنامه¬های کاربردی در سامانه اطلاعات مکانی می باشد. در این حالت، بعد از نصب برنامه Arc GIS روی کامپیوتر از طریق ورود به فضای رجیستری برنامه XM & Bentley SewerGEMS V۸i با آن ارتباط برقرار کرده و با آن Match می¬گردد. بعد از انجام فرآیند Matching، نوار ابزارهای برنامه XM & Bentley SewerGEMS V۸i  روی رابط گرافیکی نرم افزار Arc GIS ظاهر گشته و در اختیار کاربر قرار می گیرد. در این حالت چندین فرمان پیشرفته و جدید که مخصوص این حالت می باشد، روی رابط گرافیکی برنامه ظاهر می گردد. در این قسمت چند مورد از آن را خلاصه وار بررسی می کنیم:

 

۵ ) حالت Excel Mode

در این وضعیت جهت ساده¬سازی و سرعت عمل برای فرآیند Syncronize در فضای SewerGEMS از برنامه قدرتمند Excel استفاده شده است. برای استفاده از این حالت بایستی روال نصب برنامه را به صورت مشخص طی نمائیم، در غیر این صورت برنامه کارآیی خود را از دست می¬دهد. برای استفاده از فرمان XM & Bentley SewerGEMS V۸iدر فضای Excel بایستی ابتدا ارتباط بین دو برنامه را برقرارکنیم.برای این منظور آیکون ارتباط دهنده دو برنامه را از پوشه¬هایExtensionموجود درBentley SewerGEMS

پیدا کرده و آنرا در پوشه مشخص شده در آیکون¬های نصب برنامه آفیس قرار می¬دهیم. بعد از اعمال این انتقال بایستی برنامه Excel را از ابتدا اجرا کنیم. بعد از بالا¬آمدن برنامه Excel در نوار ابزار منو در کنار زیر منو¬های موجود منویBentley SewerGEMSاضافه می¬گردد. این منو جهت وارد کردن و خارج کردن الگوهای اشیاء موجود درBentley SewerGEMS دارای چندین فرمان می¬باشد که توضیح کامل آن از ظرفیت این مجموعه خارج می¬باشد. در نهایت کاربر می¬تواند توسط این دستورات اطلاعات خواسته شده را از فایل مرجع فراخوانی کند و با انجام تغییرات دوباره آن را به فایل اصلی بر گرداند و سپس دوباره شبکه را مجدداً بر اساس آن تحلیل و بررسی کند.

 

پنجره‌ی اصلی Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM

در صورت آشنایی با سیستم عامل ویندوز، به سادگی می توانید ابزارها ونحوه‌ی کار با Bentley SewerGEMS را دریابید. Bentley SewerGEMS به حالت مجزا(Stand – Alone Mode ) و حالت اتوکد(در حالت اتوکد می توانید از ابزارها وفرمان های نرم افزار اتوکد هم کمک بگیرید که نیازمند تسلط کافی به این نرم افزار می باشد.) (AutoCAD Mode) دارای تعدادی مولفه¬‌ی مشترک است که شامل منوها، نوار ابزار، نوار وضعیت، نوار مرور وکنترل لایه های عناصر ترسیمی می باشد که روی شکل مشخص شده است.

 

منوهای اصلی نرم افزار به شکل زیر است.

 

نوار ابزار نرم افزار به شکل زیر است.

 

نوار وضعیت در کنارهای پنجره اصلی قرار دارد و اطلاعات مفیدی در مورد تنظیمات شما ارائه می کند.

 

 

 

قسمت سوم:پنجره‌ی اصلی XM & Bentley SewerGEMS V۸i ، منوها‌، وکلید های میان بر

Elements and Element Attributes

 

در صورت آشنایی با سیستم عامل ویندوز، به سادگی می توانید ابزارها ونحوه‌ی کار با Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM را دریابید.حالت های مختلف دارای تعدادی مولفه ‌ی مشترک هستندکه شامل منوها، نوار ابزار، نوار وضعیت، نوار مرور وکنترل لایه های عناصر ترسیمی می باشند.

۱- قسمت ترسیمی

قسمت ترسیم نقشه ( پنجره اصلی ) که عناصر ترسیمی در این قسمت نمایش داده خواهد شد در حالت مجزا (Stand – Alone Mode) برای این قسمت می توانید یک نقشه به عنوان پس زمینه که می تواندیک فایل DXF باشد را وارد نمایید. که به شما در تعیین محل قرار گرفتن عناصر ( لوله ها، پمپ، گره یا انشعاب و مخزن و... ) کمک می کند.

۲- قسمت کنترل لایه ها : در سمت چپ پنجره‌ی اصلی، کنترل لایه هاوجود دارد که امکان پدیدار شدن یا عدم نمایش اجزای تشکیل دهنده شبکه را فراهم می سازد.

۲-۱- لایه ترسیم شبکه

این لایه امکان نمایش اجزای تشکیل دهنده شبکه را فراهم می سازد که یا تیک زدن هرکدام از آنها روی نقشه، رونمایی خواهند شد.

Element Labels: نمایش نام مربوطه به هر یک از عناصر ترسیمی

Annotation: نمایش حاشیه نویسی و یا درج توضیحات روی نقشه

Flow Arrows: این لایه برای مشخص کردن جهت جریان می باشد که بعد از انجام محاسبات روی شبکه نمایش داده می شوند.

Source symbols: نمایش نمادها یا علامت های به کار رفته روی نقشه می باشد که در حین آنالیز کیفیت نمایان خواهند شد.

Graphical Annotation: نمایش یا عدم نمایش راهنمای علامت گذاری با رنگ ها که در ادامه به شرح آن خواهیم پرداخت.

 

۲-۲- لایه‌ی پس زمینه:

همان طورکه اشاره شد با استفاده از این قسمت می توانید یک پس زمینه را روی صفحه‌ی اصلی وارد نمایید. یا آن را ویرایش کنید که با تیک زدن نام این پس زمینه روی صفحه به نمایش در خواهدآمد. برای وارد نمودن پس زمینه در سمت چپ این جعبه روی insert کلیک نمایید. و توجه کنید که پس زمینه دارای پسوند (فرمت ).DXF یا.Shp باشد.(برای تغییر فرمت می توانید از نرم افزار Auto CAD کمک بگیرید).

۲-۲-۱- متن پنجره‌ی محاوره ای. DXF

درهنگام وارد نمودن یک پس زمینه با فرمت. DXF پنجره‌ی محاوره ای باز خواهد شد که شامل موارد زیر است:

File Name: که در واقع مسیر باز¬گذاری فایل مورد نظر را تعیین می¬کند، برای تعریف مسیر فایل خود روی Browse کلیک نماید.

در قسمت Label می توانید یک نام برای آن وارد کنید. ودر فیلد سوم همان طور که مشخص است. می توانید یک رنگ برای پس زمینه انتخاب نمایید. و در فیلد مربوطه به DXF unit می توانید واحد آن را انتخاب کنید.

۲-۲-۲- متن پنجره‌ی محاوره ای. shp

این پنجره همانند پنجره‌ی واردنمودن فایل. DXF می باشد با این تفاوت که در فیلد Symbol می‌توانید یک نماد که مایلید روی نقشه از آن استفاده کنید را ایجاد نمایید. ودر قسمت Size اندازه‌ی آن را تعیین نمایید.(این قسمت برای دریافت دیتا از GIS کاربرد دارد.)

 

نوار وضعیت

نوار وضعیت که در پائین پنجره‌ اصلی قرار گرفته است، اطلاعات سودمندی از قبیل انتخاب واحد برای محاسبات،مختصات حرکت نشانگر موس و.... را نشان می دهد. در صورتیکه در گوشه پائین سمت راست عبارت Compute درج شده باشد نشان می دهد که محاسبات روی پروژه صورت نگرفته است.  

منوها‌ وکلید های میان بر

افراد برای استفاده از نرم افزارها ممکن است. عادت به استفاده از موس یا صفحه کلید یا هر دوی آنها را داشته باشند، به همین دلیل این نرم افزار دارای دسترسی به ابزارها از طرق مختلف می‌باشد.

منوها : در هرمنو گزینه هایی وجود دارد که می توانید برای اجرا روی آنها کلیک نمائید ویا پس از فشردن کلید Alt از روی صفحه کلید،زیر بعضی از حروف خط کشیده می شودکه برای دسترسی به منوها می بایست آنها را باید تایپ کنید.

نوار ابزار : با کلیک کردن روی نوار ابزار برخی از دستورهای پرکاربرد به سادگی قابل اجرا خواهند بود.

 

کلیدهای میان بر

برای استفاده از کلیدهای میان بر می توانید از کلید Ctrl و یک حرف دیگر استفاده نمائیدبه عنوان مثال Ctrl + O باعث باز شدن یک فایل کاربرد دارد؛ سایر میان برها درخود منوها درج شده است.

جدول کلیه میانبرها در نرم افزار Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM

<Alt+۱>                       Scenarios

<Alt+۲>                       Alternatives

<Alt+۳>                       Calculation Options

<Alt+۴>                       Totalizing Flow Meters

<Alt+۶>                       System Head Curves

<Ctrl+۱>                      Element Symbology

<Ctrl+۲>                      Background Layers

<Ctrl+۳>                      Network Navigator

<Ctrl+۴>                      Selection Sets

<Ctrl+۵>                      Queries

<Ctrl+۶>                      Prototypes

<Ctrl+۷>                      FlexTables

<Ctrl+۸>                      Graphs

<Ctrl+۹>                      Profiles

<Ctrl+۰>                      Contours

<F۴>               Properties

<F۵>               Refresh

<F۷>               EPS Results Browser

<F۸>               User Notifications

<F۹>               Compute.

     

منوهای Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM:    منوهای سورجمز به شرح زیر می باشد:

File Menu                   Edit Menu                  Analysis Menu               Components Menu

View Menu                 Tools Menu               Report Menu                  Help Menu

 

منوی File                                      File Menu

اولین منو در Bentley SewerGEMS منوی File می باشد که شامل تعدادی از آیتم ها برای مدیریت پروژه می باشد که عبارتند از: ایجاد، باز کردن و یا پرینت از پروژه می باشد. برخی از گزینه‌های این منو از قرار زیر است.

 

۱-         New : باز کردن یک طرح جدید. 

۲-         Open : باز کردن یک طرح موجود

۳-         Close : بستن طرح موجود

۴-         Close All : بستن تمام طرح های موجود در دست کار

۵-         Save : ذحیره کردن طرح موجود

۶-         Save As : ذخیره کردن در مسیر جدید یا با نام جدید طرح موجود

۷-         Save All : ذخیره تمام طرح های موجود در مسیر مشخص شده قبلی

۸-         ProjectWise : طرح های زیر مجموعه -- شامل موارد زیر است:

Open : باز نمودن پروژه ای تحت ویرایش سور جمز بنتلی

Save As : ذخیره نمودن طرح موجود تحت بانک داده های پروژکت وایز

Change Datasource : تغییر در بانک داده های مربوط به پروژکت وایز

Import : وارد نمودن داده های مربوط به فایلهای مختلف، از نرم افزارهای مختلف مرتبط با نرم افزار:

SWMM v۵

Bentley SewerGEMS V۸i Database

SewerCAD Exchange Database

StormCAD Exchange Database

 

منوی وارد نمودان داده ها و طرح ها        Import:

 

منوی وارد نمودن-- شامل موارد زیر است:

SWMM v۵ : پنجره ای باز می گردد که به شما اجازه انتخاب SWMM v۵(ویرایش ۵ نرم افزار) و باز کردن آن را می دهد.

 

Bentley SewerGEMS V۸i Database : باز نمودن و وارد کردن داده های مربوط به فایلهائی  بانک داده ها.

واردنمودن فایل های Data base می باشند (یک نرم افزار که بر اساس اطلااعات جغرافیایی عمل می نماید).

SewerCAD Exchange Database : باز نمودن و وارد کردن داده های مربوط به فایلهائی با پسوند (.swr.mdb file).

واردنمودن یک شبکه که در یک نرم افزار مشابه شبیه سازی شده است. از قبیل SewerCAD

StormCAD Exchange Database : باز نمودن و وارد کردن داده های مربوط به فایلهائی با پسوند (.swr.mdb file).

Bentley Wastewater Import : باز نمودن مدل هائی که قبلا با فرمت model .mdb و geometry data file (.dat)  که خروجی نرم افزار Bentley Wastewater می باشد.

 

منوی خروجی                                                          Export

تا حدودی گزینه‌ی Export مشابه فرمان Import است. و اجزای آن شامل موارد زیر است:

DXF : ذخیره طرح تحت ویرایش دی ایکس اف جهت وارد نمودن در نرم افزار اتوکد.

SWMM v۵ : خارج نمودن طرح تحت ویرایش (SWMM) که قابل قبول برای نرم افزارهای قدیمی تر می باشد.

 Page Setup : تنظیمات حین چاپ می باشد.

 Print Preview : گرفتن پیش نما یا پیش چاپ از طراحی صورت گرفته. که شامل موارد زیر است:

Fit to Page : نمائی از کل طراحی انجام شده.

Scaled : نمائی از قسمت مشاهده شده در صفحه کار.

 Print : چاپ قسمتی از طرح یا تمام طرح. و شامل موارد زیر است:

Fit to Page : نمائی از کل طراحی انجام شده.

Scaled : نمائی از قسمت مشاهده شده در صفحه کار.

 Project Properties : خصوصیات و ویژگی های نرم افزار(باز کردن پنجره مربوطه)

 Recent Files : باز نمودن لیستی از آخرین فایلهای باز شده اخیر      ۱۶-Exit : خارج شدن از نرم افزار به صورت کلی

  Exit; بستن نرم افزار

 

منوی ویرایش                                                                           Edit Menu

 

 

منوی Edit دسترسی به فرمان های پایه برای کنترل عناصر به کار رفته در شبکه را فراهم ساخته است.

Undo     برگرداندن آخرین عمل                        کلید میان بر   Ctrl + Z

با انتخاب آن در پنجره‌ی باز شده امکان مشاهده عملیات انجام شده امکان پذیر خواهد بود.

Redo     انجام دادن آخرین رویداد Undo          کلید میانبر  Ctrl + y

Delete    پاک کردن عنصر یا قسمت انتخابی در پروژه جاری که شامل همه سناریوهاخواهد شد.

( درمورد سناریو درادامه بحث خواهد شد ).             کلید میانبر   Delete

Select by Polygon : انتخاب با کشیدن یک چند ضلعی در محدوده مد نظر

Select All: انتخاب همه عناصر در پروژه‌ی جاری    کلید میان بر  Ctrl + A  

Invert Selection : برگرداندن اعضاء انتخاب شده به حالت اولیه

Select by Element : انتخاب همه عناصر بر اساس نوع انتخاب ( لوله،گره و... )

Select by Attribute : انتخاب کردن اجزاء براساس ویژگی خاصی

Clear Selection : عدم انتخاب و خارج شدن انتخابها با این گزینه امکان پذیر است.

Clear Highlight : خارج شدن اجزاء پر رنگ شده از این حالت.

Find Element : پیدا نمودن اجزاء

پس از اجرای این گزینه پنجره‌ی محاوره ای مربوط به آن باز خواهد شد که می‌توانید نام عنصر مورد نظر را تایپ نمائید یا آن را در لیست ارائه شده انتخاب نمائید. در این صورت عنصری که شما تعیین کرده اید روی نقشه مشخص می شود.کلید میان بر  Ctrl +F

 

منوی آنالیز       Analysis Menu

منوی آنالیز (Analysis) دارای آیتم¬های سودمندی برای اداره کردن عمل محاسبات می باشد،که شامل مدیریت سناریو Scenario Control Center و آلتراناتیو ( پیشنهاد متناوب ) و سایر فرمان های مربوط به نحوه‌ی محاسبات می باشد.

 

 

 

Scenarios : با انتخاب این گزینه می¬توانید شرایط مختلفی را روی شبکه اعمال و نتایج آن ها را با هم مقایسه نمایید. که در ادامه طی چند مثال به‌آن خواهیم پرداخت.

Alternative: برای مدیریت آلترناتیو (پیشنهاد متناوب ) می توانید از آن استفاده نمایید. درادامه به چگونگی تعریف آلترناتیو برای ایجاد شرایط مختلف خواهیم پرداخت.

Calculation Options : گزینه مربوط به پنجره ماشین محاسبات

EPS Results Browser : باز کننده پنجره مربوط به EPS Results Browser

Calculation Summary : خلاصه محاسبات

Transient Calculation Summary : خلاصه محاسبات حالتهای ناپایدار

User Notifications : خطارهای مربوط به طراح

Validate : بررسی اولیه داده های وارد شده توسط طرح و اعتیار بخشی به آنها

Compute Hydrology: به شما اجازه می دهد محاسبات هیدرولوژیکی را برای سناریوی در حال اجرا ، بدست بیاورید.

‍Compute: باعث باز شدن پنجره محاوره ای انجام محاسبات به روی شبکه خواهد شد که اختیارات مختلف برای چگونگی انجام محاسبات وجود دارد.

Always Compute Hydrology : به شما اجازه اثر گذاری و یا عدم اثر گذاری محاسبات هیدرولوژیکی را در برنامه می دهد.

 

منوی اجزاء :                                 Components Menu

 

Storm Events : پنجره محاوره ای باز می گردد که امکان ایجاد، ویرایش و حذف داده های قبلی در وقوع سیلاب(رواناب) را می دهد.

Global Storm Events:پنجره محاوره ای باز می گردد که امکان مششخص کردن محدوده وقوع سیلاب(رواناب) را می دهد.

Dimensionless Unit Hydrographs: پنجره محاوره هیدرگراف را باز می کند.

RTK Tables :پنجره ای که در بردارنده جدول آر تی کا می باشد و به شما اجازه ایجاد هیدروگراف جریان اب و هوای بارانی را می دهد.

Pipe Catalog: لیست لوله های موجود و قابل استفاده را نشان می دهد.

Pump Curve Difinitions: مدیریت تعریف منحنی های مشخصه برای پمپها و تعریف سایر خواص مربوط به کارکرد پمپ ها را به عهده دارد.

SWMM Extensions:  زیر پنجراه ای باز می کند که شامل خصوصیات مدل SWMM می باشد.

Time Series Field Data : پنجره داده های مربوط به بازه های زمانی را باز می نماید.

Unit Sanitary (Dry Weather) Loads : اجازه وارد نمودن داده های بار بهداشتی تولیدی در شبکه را می دهد.

Pattern : برای دسترسی به مدیریت الگو و طرح می توانید از این زمان استفاده نمایید. که برای سازماندهی اطلاعات ورودی برای ساعات مختلف شبانه روز به کار می رود.

Pattern Setups :  با باز کردن پنجره مدیریتی الگوها برای مقدار پسآب ورودی امکان دخیل کردن تغییرات در سناریوهای مختلف را به ما می دهد.

Engineering Libraries : کتابخانه مهندسی

مشخص¬کردن مسیر برای کتابخانه ( دایتاهای پشتیبان) برای اینکه در این نرم افزارمورد استفاده قرار¬گیرند.

 

 

 

 

 

 

 

 

منوی مشاهده :                                View Menu

 

Element Symbology : شاخصه نمائی اجزاء : سیمبولهای اجزا شبکه در طرح

با این گزینه سیمبول گذاری اجزای شبکه قابل بررسی، تغییر و مدیریت می باشد.

Background Layers : لایه پسزمینه : با این گزینه لایه پسزمینه باز می شود و اجازه مشاهده پسزمینه ها و لایه های پسزیمنه فعال و غیر فعال را میدهد.

Network Navigator : هدایت‌ گر شبکه: پنجره هدایت شبکه را باز می نماید.

            Selection Sets انتخاب یک مجموعه داده در کنار هم

 انتخاب دستگاه، انتخاب یک مجموعه از اجزای شبکه به عنوان یک گروه جهت انجام تنظیمات بعدی

Queries جستجو :باز کردن و بستن پنجره جستجو

Prototypes پیش‌ الگو : باز و بسته کردن پنجره پیش الگو

FlexTables جدول متحرک :اجازه باز و بستن پنجره متحرک مربوط به اجزاء شبکه را می دهد. که در آن داده ها و نتایج قابل مشاهده است.

            Graphs نمودار :قابلیت مدیریت نمودارهای مربوط به طرح

            Profiles پروفیل :قابلیت مدیریت پروفیل های مربوط به طرح

            Contours خطوط تراز یا منحنیهاى تراز : قابلیت مدیریت منحنیهاى تراز مربوط به طرح

            Named Views پنجره مشاهده نام گذاری نماهای مختلف از طرح

با این پنجره می توان نماهای مختلف مدنظر از طرح را نام گذاری یا تغییر نام داد.

  Aerial View نمای از بالای قسمت های مختلف از طرح

            Properties مشخصات : با این گزینه می توان خصوصیات اجزاء را با باز کردن پنجره مربوطه باز نمود.

Auto-Refresh : بروز رسانی و منظم کردن طرح به صورت خودکار : برای به هنگام سازی خودکار کاربرد دارد.

Refresh Drawing : بروز رسانی پنجره ترشسیم مربوط به طرح براساس آخرین تغییرات بانک داده ها

به هنگام سازی پنجره اصلی بر اساس اطلاعات جدید الورود.

 

       Zoom :                                             درشتنمایى

Zoom > Extents    بزرگ نمایی به اندازه ای که کلیه عناصر ترسیمی قابل مشاهده باشند. کلید میان بر   Ctrl + O

Zoom > Zoom Window 

برای بزرگ نمایی توسط این فرمان در یک گوشه از ناحیه ای که قصد بزرگ نمایی آن را دارید کلیک کرده و با حرکت موس یک پنجره ایجاد نمائید.

   Zoom > Zoom in : برای بزرگ نمایی نقشه به کار می رود.

کلید های میانبر:   ۱- صفحه کلید کلید (+)     ۲- موس  کلید چرخان به سمت جلو + Ctrl

Zoom > Zoom out   : کوچک نمایی از نمای جاری نقشه

کلید های میانبر:   ۱- صفحه کلید کلید (-)      ۲- موس کلید چرخان به سمت عقب + Ctrl

Zoom > Zoom Realtime :با نگه داشتن گوی وسط موشواره به سمت پائین می توانید اندازه مورد نظر خود را بدست آورید.

Zoom > Zoom Center : جعبه‌ی محاوره ای مربوط به‌آن باز خواهد شد که مختصات مربوط به ناحیه مورد نظر ومیزان بزرگنمایی را می توانید انتخاب نمایید.

 Zoom > Zoom to Selection : عناصر انتخابی شما بزرگنمایی خواهند شد.

Zoom > previous   :بازگشت به نمای قبلی از بزرگ نمایی

Zoom > Next : بازگشت به نمای بعدی ( در صورتیکه از بازگشت به نمای قبلی استفاه شده باشد ).

 

Pan : با انتخاب pan و فشردن کلید چپ موس می¬توانید نقشه را جابه جا نمائید. ( عمل دراگ) که با فشردن کلید چرخان موس نیز قابل اجرا خواهد بود.       کلید میان بر    چرخان موس

Toolbars : جعبه مربوط به تنظیمات نوار ابزار

Reset Workspace : بازنشاندن فضاى کارى

 

منوی ابزار :               Tools Menu

 

در این منو به ابزارهای اصلی مانند ایجاد، تغییر دادن و اطلاعات مربوط به عناصر، حاشیه نویسی، علامت گذاری به وسیله رنگ، ایجاد خطوط هم ارزش یا هم تراز و اختیارات مربوط به پروژه می توانید دسترسی داشته باشید که شامل موارد زیر است:

  Active Topology Selection: انتخاب محدوده و اجزاء مورد نظر در طرح

 به منظور جانمایی عناصر از این گزینه استفاده نمایید. که عناصر را از روی صفحه ترسیمی پاک می¬کند وهمچنین محاسبات بدون در نظر گرفتن آنها انجام می شود.

  Load Builder بارگذاری طرح

Hyperlinks :با این گزینه جدید می توان مانند نرم افزار جی ای اس یک تصویر و یا فیلم و یا فایل مورد نظر مربوط به آن جزء از شبکه را متصل نمود.

   ModelBuilder طراح الگوی طرح

            User Data Extensions: با این گزینه می توانید داده های مختلف نظیر داده های مربوط به لوله ها را با زیر گزینه وارد نمائیم و جزئی از طرح نمائیم.

User Data Extensions : پنجره مربوط به داده های وارد شده جهت ویرایش یا حذف داده های وارد شده.

Inflow Control Center : باز کردن پنجره کنترل جریان ورودی پسآب

 Sanitary Load Control Center :باز کردن پنجره کنترل بار بهداشتی شبکه.

Database Utilities : برنامه های جنبی مربوط به بانک داده ها

  Layout : لایه بندی : پدیدار شدن جعبه مربوط به نمایش لایه ها

External Tools : ابزار خارجی، فعال کردن یک ابزار بیرونی و یا ایجاد یک ابزار جدید.

این‌آیتم شامل همه‌ی ابزارهای خارجی می باشد که شما وارد نمودید.

پنجره‌ی مربوط به مدیریت ابزارهای خارجی بازخواهد شد ؛ این ابزارها می تواندشامل یک نرم افزار هم باشد که با تعیین مسیر باعث اجرای آن می شود، برای وارد نمودن یک ابزار خارجی از فایل هایی که دارای یکی از فرمت های زیر باشند می توانید استفاده نمایید.

. exe   . bat   . com  . cmd   . pif

(برای ایجاد این فرمت ها می توانید از notepadکمک بگیرید، به عبارت دیگر یک فایل نوشتاری را می¬توانید به این فرمت¬ها تبدیل نمایید) برای وارد نمودن روی Add… کلیک نمایید و مسیر مربوط به فایل مورد نظر را با کلیک کردن روی Browse می¬توانید تعیین کنید.

  Options : گزینه ها : با این گزینه می توان تنظیمات مربوط به نرم افزار را مربوط به گزینه هائی مانند Global settings, Drawing, Units, Labeling , ProjectWise را تغییر دهید.

 

منوی گزارش:                              Report Menu

 

به وسیله منوی گزارش به ارائه‌ی گزارش متنی و گرافیکی دسترسی خواهید داشت. به علاوه امکان تنظیم نتایج درجدول می تواند به صورت دلخواه یا درخواست مشتری تنظیم شود. دراین منو با موارد زیر روبه رو خواهید شد:

Element Tables : جدول مربوط به اجزاء طرح

 اجرای پنجره‌ی محاوره ای که امکان تهیه پرینت نتایج برای عناصر انتخابی را فراهم می سازد. (امکان مشاهده نتایج قبل پرینت امکان پذیر نیست ). دراین پنجره امکان مشاهده Element Results و تهیه پرینت از نتایج به دست‌آمده فراهم خواهد بود.

 داده های مربوط به عناصر ترسیمی ارائه خواهد شد که امکان ویرایش، مشاهده و تهیه پرینت فراهم است، توجه داشته باشید مواردی که دارای زمینه‌ی زرد رنگ هستند غیر قابل ویرایش از طریق این جدول می باشند.

Scenario Summary : جدول مربوط به خلاصه نتایج سناریو:  ایجاد یک گزارش کوتاه برای سناریوی جاری

Calculation Executive Summary : خلاصه محاسبات اجرائی طرح شبکه جمع آوری پسآب

Project Inventory : موجودی های طرح: با این گزینه می توان تعداد هر یک از اجزاء موجود در طرح را بدست آورد.

لیستی از عناصر و اقلام به کار رفته در پروژه و به شما ارائه خواهد شد.

Report Options : پنجره مربوط به انواع گزارشها

 

منوی راهنما  :                                Help Menu

 

Bentley SewerGEMS V۸i Help :جدولی شامل تمام مواردی که برای آن نرم افزار راهنمائی دارد باز می نماید.

Quick Start Lessons : جهت راهنمای طراحی تمام درسهای راهنمای نرم افزار را قابل دسترسی می نماید.

Welcome Dialog : پنجره خوشامدگوئی ابتدای باز شدن نرم افزار

            Check for Updates بررسی برای بروز رسانی: این گزینه شما را به تارنمای شرکت بنتلی وصل می کند.

  Bentley Institute Training انستیتوی آموزشی شرکت بنتلی

Bentley Professional Services : ارائه خدمات پیشرفته شرکت بنتلی

Online Support : باز کردن پنجره مربوطه بر روی تارنمای شرکت بنتلی جهت حمایت از طراح در طرح ها

Discussion Groups : گروه های تبادل نظر درباره نرم افزار

که شامل گروه های زیر می باشند:

WaterTalk              – StormTalk             – SewerTalk              – GISTalk                   – UTalk

Haestad.com : وصل به سایت شرکت هستد مدیر پروژه نرم افزار

  Bentley.com وصل به سایت شرکت بنتلی مدیر پروژه نرم افزار

  Help باز کردن پنجره راهنمائی در خط نرم افزار

   About Bentley SewerGEMS V۸i: درباره نرم افزار اطلاعاتی نظیر:  product, registration information. version number

 

نوار ابزارهای نرم افزار استورم کد:

نوار ابزار :                                                                 Toolbars

نوار ابزار نرم افزار شامل موارد زیر است:

Layout Toolbar                                Standard Toolbar

Edit Toolbar                                      Analysis Toolbar

View Toolbar                                   Scenarios Toolbar

Compute Toolbar                                   Tools Toolbar

Help Toolbar                               Components Toolbar

 File Toolbar                                          Reports Toolbar

 ابزارهای مربوط به منوی فایل:

اولین منو، در SewerGEMSمنوی File می باشد، که شامل تعدادی از آیتم ها برای مدیریت پروژه است وآن جهت باز کردن و یا پرینت از پروژه می باشد.

 برخی از گزینه‌های این منو از قرار زیر است:

New   : ایجاد پروژه‌ی جدید                                               open   :  اجرای پروژه ای که قبلاً ایجاد شده

 Close : بستن فایل                                                          Save  : ذخیره‌ی پروژه‌ی جاری (Save)                            

Print Preview    : از نمای جاری می توانید یک پیش پرینت(پیش نما) تهیه کنید.

  Print : چاپ هر قسمت که مد نظر طراح باشد.

 Close All : بستن تمام موارد    

Save As.. : برای ذخیره پروژه در یک فایل با نامی متفاوت به کار می رود.

Save All...: برای ذخیره کل داده های وارد شده است.

 Projectwise:

۱- Project / Open : باز کردن پروژه

۲- Project / Save As : ذخیره پروژه

۳- Change Datasource : تغییر مرجع داده ها

 

- Import : این آیتم شامل زیر شاخه های فرعی زیر است:

۱- SWMM v۴: باز کردن ویرایش چهارم

۲- SWMM v۵ : باز کردن ویرایش پنجم

۳- SewerGEMS Database : باز کرن بانک داده ها

۴- SewerGEMS Exchange Database : تغییر بانک داده ها

۵- Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM Exchange Database : تغییر بانک داده ها براساس استورم کد

 

- Export : خروجی

۱- Export / DXF File

ذخیره سازی ترسیمات شبکه، در محیط SewerGEMS با فرمت.DXF، این فایل در محیط اتوکد و بسیاری دیگر از نرم افزارها قابل اجرا می باشد.

۲- SWMM v۵: خروجی ویرایش پنجم

 

- Print Setup : تنظیمات چاپ

انتخاب پرینتر و سایر تنظیمات مربوط به چاپ از این قسمت، قابل دسترسی است.

- Project Properties : خصوصیات طرح

- Recent Files :طرح های جدید باز شده

- Exit SewerGEMS : خروج از نرم افزار:بستن پروژه ی جاری و خروج از SewerGEMS

 

 

 

نوار ابزار ویرایش :Edit Toolbar

 

ابزارهای Redo و Undo:

 Undo  : برگرداندن آخرین عمل در دست انجام طراح               Redo  :تکرار انجام آخرین رویداد

  eteDel : پاک کردن آخرین عمل انجام شده             Clear Highlight : پاک کردن قسمتهای پر رنگ شده در طرح

  Find Element : پیدا کردن یک جزء از طرح        

اجازه می دهد که یک جزء خاص را در صفحه ترسیم پیدا نمود. پس از اجرای این گزینه، پنجره‌ی محاوره ای مربوط به آن باز خواهد شد که می‌توانید، نام عنصر مورد نظر را تایپ نمائید یا آن را در لیست ارائه شده انتخاب نمائید. در این صورت عنصری که شما تعیین کرده اید، روی نقشه مشخص می¬شود.                                                 کلید میان بر Ctrl +F 

 

 Select By Polygon: انتخاب توسط چند وجهی :   به مااجازه می دهد، که اجزاء را به صورت چند وجهی انتخاب کنیم.

Select > All :انتخاب همه عناصر یک شبکه در پروژه‌ی جاری        کلید میان بر A  Ctrl +

 Select By Element > (Element Type) :  انتخاب همه ی عناصر، بر اساس نوع انتخاب ( لوله،منهول و... )

 

Clear Selection :    از انتخاب در آوردن اجزاء

 

نوار ابزار محاسبه : Analysis Toolbar

منوی آنالیز (Analysis)، دارای آیتم های سودمندی برای اداره کردن عمل محاسبات می باشد، که شامل مدیریت سناریو  و آلترناتیو  ( پیشنهاد متناوب ) و سایر فرمان های مربوط به نحوه‌ی محاسبات می باشد.

۱-         رخداد سیل: Storm Events

۲- رخداد سیل در محدوده وسیع:Global Storm Event 

۳-جدول آر تی کا:   RTK Tables اجازه می دهد، در روش آر. تی. کا، هیدروگراف مقدار رطوبت وارد گردد.

۴-انتخاب مجاری: Pipe Catalog 

۵-تعریف منحنی کارکرد پمپ:   Pump Curve Definitions

۶- الحاقی نرم افزار اس دبلیو ام ام : SWMM Extensions

۷- واحد بار¬تولید فاضلاب بهداشتی: (در حالت بدون بارش) Unit Sanitary (Dry Weather) Loads 

۸-الگوها: Patterns 

۹- تنظیمات الگو: Pattern Setups 

۱۰- تایید داده های وارد شده: Validate 

۱۱-هیدرولوژی محاسبه : Compute Hydrology 

۱۲-محاسبه : Compute 

۱۳-محاسبات هیدرولوژی: Always Compute Hydrology

به شما اجازه می دهد، پس از انجام محاسبات هیدرولوژی آن را خاموش یا روشن نگه دارید.

۱۴-Calculation Summary خلاصه محاسبات ; پنجره مربوط به خلاصه محاسبات را باز می نماید.

 

نوار ابزار سناریو Scenarios Toolbar

 

  Scenario List Box پنجره لیست سناریوها

تغییر در بین سناریوهای موجود و انتخاب سناریوهای مختلف (Change the current scenario)

    Scenarios باز کردن پنجره سناریو

باز کردن پنجره مدیریت سناریو جهت برنامه ریزی جدید در طرح با ایجاد سناریوهای جدید

Open the Scenario manager, where you can create, view, and manage project scenarios

Alternatives    پیشنهاد دیگر:

باز کردن پنجره مدیریت آلترناتیو جهت برنامه ریزی جدید در جزئی از طرح با ایجاد آلترناتیوهای جدید

pen the Alternative manager,where you can create, view, and manage project Alternatives

    Calculation Options عملگر محاسبات :

عملگر محاسبات را به صورت مستقل از نرم افزار جهت انجام محاسبات باز می نماید.

 

نوار ابزار محاسبات   Compute Toolbar

 

Validate تایید داده ها:   بررسی داده های ورودی از نظر صحت آنها و در صورت هرگونه وجود مشکل و ایراد نرم افزار هشدار می دهد.

    Compute Hydrology ;  محاسبات هیدرولوژی را برای طرح انجام می دهد.

Compute   محاسبه کردن:  اجرای برنامه جهت انجام محاسبات با داده های ورودی

User Notifications  اخطارها به کاربر: به شما اجازه می دهد با باز کردن پنجره اخطارها به مشکلات موجود در طراحی پی برد.

نوار ابزار مشاهده: View Menu

 

۱- سناریو: Scenarios    

با انتخاب این گزینه، می توانید، شرایط مختلفی را روی شبکه اعمال و نتایج آن ها را با هم مقایسه نمایید.

این منو، مربوط به انجام محاسبات و نگهداری از آن ها است، به منظور تعریف سناریو ویا اعمال تغییرات در وضعیت سناریوی موجود، می توانید از مرکز کنترل سناریو بهره ببرید که در ادامه به نحوه ایجاد یک سناریوی جدید، به طور مفصل پرداخته می شود.

توجه کنید که در صورت ایجاد یک پروژه ی جدید، در لیست، فقط سناریوی پایه وجود دارد که  می توانید با ایجاد سناریوهای جدید، وضعیت¬های مختلف را با هم مقایسه کنید. در غیر این صورت می بایست، شرایط را به صورت دستی تغییر دهید که در این حالت، امکان مقایسه بین نتایج به صورت مطلوب، وجود نخواهد داشت.

 

۲-         Alternatives

این فرمان باعث اجرای پنجره ی کنترل آلترناتیوها خواهد شد و امکان ایجاد، ویرایش و پاک کردن آن ها را فراهم می سازد، به طور کلی، برای مدیریت آلترناتیو ها (پیشنهاد متناوب ) می توانید از آن استفاده نمایید. در ادامه به چگونگی تعریف آلترناتیو برای ایجاد شرایط مختلف خواهیم پرداخت.

 

۳- علامت گذاری اجزاء: Element Symbology 

۴-لایه پس زمینه: Background Layers 

۵-انتخاب یک گروه:Selection Sets 

به شما اجازه می دهد، یک گروه از عناصر از پیش تعریف شده شبکه را، به صورت دستی دوباره تعریف کنید.

۶- هدایتگر ترسیم: Navigator    Network : در این قسمت می توانید، حالتهای مختلف ترسیم را انتخاب نمائید.

۷-جستجوگر: Queries 

۸- نمونه اولیه: Prototypes 

۹- جدول متحرک: FlexTables :  اجازه می دهد که شما داده ها را به راحتی تغییر داده و مدیریت کنید.

۱۰-نمودار: Graphs

۱۱- نمایش گرافیکی : Profiles  : نمایش گرافیکی (برش عمودی نقشه ) و بدست آوردن اختلاف ارتفاع شبکه ترسیمی

۱۲-خصوصیات اجزاء : Properties

۱۳-کنترل با پویا نمائی: EPS Results Browser 

-نوار وضعیت در کناره های پنجره کاربردی قرار دارد و اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار می دهد. با این گزینه می توان با پویانمائی، " حالات مختلف شبکه جمع آوری را در ساعات مختلف "کنترل نمود.

۱۴-کسب آگاهی از خطاها توسط کاربرUser Notifications 

۱۵- بروز رسانی خودکار: Auto-Refresh

۱۶- بروز رسانی ترسیم : Refresh Drawing

۱۷- ابزارهای بزرگ نمائی: Zoom 

جهت زوم کردن بر روی ناحیه ای که شما انتخاب کرده اید.

۱۷-۱- برای نشان دادن کامل نقشه Zoom Extents  

 ۱۷-۲- بزرگ نمائی صفحه: Zoom Window   

۱۷-۳- Zoom In                      

 

 

۱۷-۴- Zoom Out              

۱۷-۵- Zoom Realtime     

۱۷-۶- بزرگ نمائی مرکزی نسبت به پن: Zoom Center 

۱۷ -۷- برگشت به نمای قبلی: Zoom Previous       جهت بازگشت به نمای قبلی کاربرد دارد.

۱۷-۸-نمای بعدی: Zoom Next       جهت رفتن به نمای بعدی کاربرد دارد.

 

۱۸- برای حرکت یا جابجایی روی نقشه: Pan      

 

۱۹-بروز کردن ترسیم: Refresh Drawing  

۲۰-نوار ابزار: Toolbars   برای مدیریت نوار ابزار در حین کار.

۲۱-تنظیم مجدد محیط کار: Reset Workspace

 

نوار ابزار راهنمائی             Help Toolbar

 

 

 Help باز کردن پنجره راهنمائی در خط نرم افزار

Check for Updates   بررسی برای بروز رسانی :  این گزینه شما را به تارنمای شرکت بنتلی وصل می کند.

Bentley Institute Training  انستیتوی آموزشی شرکت بنتلی

   Online Support  باز کردن پنجره مربوطه بر روی تارنمای شرکت بنتلی جهت حمایت از طراح در طرح ها

Bentley.com  وصل به سایت شرکت بنتلی مدیر پروژه نرم افزار سورجمز کد ویرایش۸ - Bentley SewerGEMS V۸i & V۸XM

 

  نوار ابزار لایه بندی:                                   Layout Toolbar

 

فعال شدن عناصر ترسیمی در لایه ها( برای اتصال عناصر به هم به کار می رود).

نوار ابزار لایه بندی: Layout Toolbar (برای لایه بندی عناصر مختلف طراحی به کار می رود.)

۱-انتخاب :   Select (دقیقاً مانند گزینه انتخاب در اتوکد می باشد.)

۲-لایه¬بندی:Layout   (در این گزینه نوع عناصر و نوع لینک مربوطه را¬می¬توان انتخاب¬نمود.)

 

۲-۱-مجاری تحت فشار : Layout / Pressure Pipe برای ترسیم مجاری تحت فشار در طرح به کار می رود.

۲-۲- مجرای نیمه باز: Conduit 

 

۲-۳- کانال : Channel

۲-۴-آبرو پسآب(مجرای با سطح مقطع متغیر) Gutter

 

۳-جمع کننده اصلی: Catch Basin

 

۴-آدم رو: Manhole  : Layout / Manholeاز این ابزار می توانید، برای ایجاد منهول استفاده کنید.

 

۵-گره مقطع عرضی-عبوری :Node Cross Section

 

۶- گره اتصالات Junction Chamber

Layout / Junction Chamber این ابزار، برای تعیین محل اتصالات فاضلاب در شبکه به کار می رود.

۷-گره تحت فشار: Pressure Junction 

Layout / Pressure Junction برای ترسیم گره(پیوندگاه لوله ها) تحت فشار در پروژه به کار می رود.

۸-ساختمان حوضچه خروجی:structure Pond Outlet 

Layout / OutLet برای تعریف کردن دهانه¬ی آبگیر یا خروجی در شبکه¬ی جمع¬آوری کاربرد دارد.

۹-سرریز: Outfall

 

۱۰-چاله مرطوب:  Wet Well

-          Layout / Wet Well برای اضافه کردن چاهک در نقشه ترسیمی به کار می رود.

۱۱-پمپ: Pump 

Layout / Pump برای اضافه کردن پمپ با ایستگاه پمپاژ در شبکه به کار می رود.

۱۲-جمع کننده آبهای سطحی: Catchment 

 

۱۳-حوضچه: Pond 

 

۱۴-تعیین مرز: Border 

 

۱۵-نوشتن متن:   Text

 

۱۶-ترسیم خط:   Line

 

 

ابزارهای بزرگنمائی و تغییر اندازه تصویر Zoom Toolbar

 

   Zoom Extents اندازه دید صفحه طراحی

Zoom Window  : مشخص کردن محدوده مدنظر جهت بزرگ نمائی

Zoom In  : بزرگ نمائی                                                  Zoom Out  : کوچک نمائی

Zoom Realtime   : به کمک این گزینه با حرکت موس می تواند اندازه مد نظر خود را انتخاب نمائیم.

Zoom Center   : با انتخاب مختصات صفحه X و Y قسمت مربوطه را انتخاب نمائیم.

Zoom Selection  : انتخاب یک مجوعه از اجزاء و بزرگ نمائی آنها در صفحه میز کار طراحی

 Zoom Previous : برگشت به نمای قبلی در صفحه میزکار

 Zoom Next : برگشت به نمای بعدی                       Pan: برای امکان جابجائی در صفحه میزکار

 Refresh Drawing  : بروز رسانی آخرین تغییرات در میز کار

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 قسمت سوم: مراحل انجام یک پروژه با نرم¬افزار SewerGEMS

 

تهیه فایل با فرمت dwg

برای شروع کار بایستی ابتدا یک نقشه از منطقه با فرمت dwg تهیه نمود. این فرمت، توسط نرم افزارهای AutoCAD قابل پشتیبانی می باشد. فرمت ذکر شده قابل ویرایش بوده و قدرت مانور روی آن بسیار بالا است. مقیاس کاربردی در پروژه¬های آب و فاضلاب به صورت   یا   می¬باشد و لذا بایستی به هنگام تهیه نقشه، از مقدار مقیاس نقشه اطمینان لازم، حاصل کنید.

 

 ویرایش نقشه در فضای AutoCAD

بعد از تهیه نقشه، بایستی آنرا برای سایر مراحل بعد آماده کنید. فرآیند آماده سازی نقشه شامل تغییر Scale وتمیز کردن نقشه (خاموش کردن لایه های اضافی) می باشد. از آنجا که برداشت اطلاعات، توسط نرم افزار GIS با توجه به واحد جاری یک نقشه باز شده در فضای AutoCAD است. لذا در صورتی که مقیاس نقشه را به ابعاد واقعی آن تبدیل نکنید، به هنگام ارجاع آن به فضای ArcGIS محاسبات دچار مشکل اساسی می گردد و تمام محاسبات طراحی در مراحل بعدی نیز به صورت اشتباه انجام می شود. برای تبدیل مقیاس، ابتدا بایستی واحد نقشه را روی واحد متر تنظیم کنید و سپس با توجه به مقیاس اولیه نقشه  یا   با اعمال فرمان Scale در فضای نرم افزار AutoCAD با در نظر گرفتن یک ضریب مناسب، نقشه را به ابعاد واقعی آن تبدیل کرد. نقطه مبنای کار برای تغییر مقیاس می تواند، هر نقطه ای روی نقشه باشد، ولی بهتر است، این نقطه حتی الامکان به مبداء مختصات نقشه نزدیک باشد. برای انجام فرآیند تمیزکاری، بایستی این نکته را مد نظر قرار داد که خطوط مورد اهمیت برای طراح در طراحی شبکه آب، موقعیت منازل، درب منازل، کوچه، خیابان ها و لایه مربوط به کدهای ارتفاعی و بعضی موارد دیگر می باشد و سایر خطوط و اشکال هندسی موجود در نقشه، از نظر طراحی بی ارزش است. لذا برای تمیز کردن نقشه، بایستی تمامی موارد اضافی را از روی نقشه پاک کرد. این موارد اضافی، شامل "خطوط روی هم افتاده، کلیه متن های فارسی(بدلیل عدم شناسائی فونت فارسی) و اضافی، عناصر راهنمای نقشه، اشکال و علائم اضافی و سایر مواردی که از نظر طراحی بی¬ارزش می باشند" می شود. تنها بایستی توجه نمود که لایه مربوط به کدهای ارتفاعی، دست نخورده باقی بماند. برای سرعت و دقت عمل بیشتر در جهت انتخاب درست در فرآیند تمیز کاری نقشه، می توان از دستورات Qselect،Fence به همراه دستور Clean وErase بهره برد.

 

ساختن فایل DXF.

مرحله سوم از روند انجام پروژه، ساختن فایل با فرمتDXF در فضای AutoCAD می باشد. فرمتDXF همان فرمت تغییر یافته نقشه می باشد، (Drawing xchange format) که فقط در محیطAutoCAD قابل ویرایش است. فایلDXF. ساخته شده برای اهداف ذیل در نظر گرفته  می شود:

۱-برای لایه برداشت کننده مساحت، تحت پوشش یک گره مصرف(هکتاربندی)

۲- برای ساخت لایه تراکمی جمعیت

۳-ایجاد یک لایه دارای کد ارتفاعی برای ساختن فایل Raster یا TIN

برای ساختن لایه برداشت کننده مساحت، ابتدا بایستی یک لایه جدید در فضای AutoCAD ایجاد کرده و در این لایه یک polyline در اطراف منطقه مورد نظر (که دقیقاً تمام منطقه را تحت پوشش قرار می دهد)، ایجاد کنید. بعد از اتمام این مراحل، بایستی باقی لایه ها را حذف کرده و لایه برداشت کننده مساحت منطقه را توسط دستور Save as تحت فرمت DXF ذخیره سازید. برای ساخت لایه تراکمی جمعیت، بار دیگر نقشه با مقیاس واقعی را در فضای AutoCAD باز کرده و یک لایه جدید تعریف کرده و برای دومین بار یک polyline در اطراف منطقه مورد نظر ایجاد کنید. تفاوت این قسمت با قسمت قبلی (لایه برداشت کننده مساحت)، در این است که" polyline ساخته شده در این مرحله الزاماً نبایستی دقیقاً منطقه را احاطه کند". بلکه جهت اطمینان می توان آنرا فراتر از محدوده ی تحت پوشش منطقه، در نظر گرفته، ولی بایستی توجه داشت که هیچ گاه کمتر از مساحت منطقه مورد نظر نباشد. سپس با دستور Save as این لایه با فرمت DXF ذخیره سازید. سومین فایل DXF که جهت ساخت فایل Raster یا TIN در فضای ArcGIS کاربرد دارد، در واقع همان فرمت DXF نقشه اصلی می باشد که برای این هدف، ابتدا نقشه اصلی منطقه را با مقیاس واقعی، در فضای AutoCad باز¬کرده و سپس آن را با دستور Save as به صورت فرمت DXF دوباره Save کنید.

 

ایجاد مدل شبکه

در این مرحله بایستی با توجه به نقشه نشان دهنده موقعیت کوچه ها و خیابان ها منطقه، اقدام به ایجاد یک مدل از شبکه کنید. ضمناً برای ساختن مدل شبکه می توان از دو حالت کاربردی برنامه استفاده نمود که عبارتند از :

۱. Stand alone Mode                                                      ۲. AutoCad Mode

برای ساختن مدل، ازشبکه درحالت (Stand-Alone Mode)Modeling بایستی ابتدا در فضای نرم افزار از یک پس زمینه (Background) برای ساختن مدل استفاده کرد. این پس زمینه، همان فایل DXF می باشد که بایستی توسط دستور مربوطه به فضای نرم افزار فراخوانده شود. بعد از مستقر شدن پس زمینه در قسمت پنجره ی طراحی SewerGEMS می توان از فرمان های ایجاد عناصر در مدل سازی استفاده کرد. برای ساختن مدل از شبکه در حالت AutoCad Mode می توان مستقیماً از فایل نقشه منطقه، برای این منظور استفاده کرد، ولی بهتر است، توجه داشته باشید که مقیاس نقشه با اندازه و ابعاد واقعی باشد. ضمناً می توان جهت ترسیم هر چه بهتر و منظم تر مدل شبکه، از فرمان های برنامه اتوکد استفاده کرد.

 

ساختن یک Geodatabase از مدل شبکه

در این مرحله بایستی از شبکه مدل شده در قسمت قبل، یک فایل قابل پشتیبانی در فضای ArcGIS بسازید. برای این منظور بعد از اتمام مدل کردن شبکه، در فضای SewerGEMS از گزینه File وارد قسمت Export شده وگزینه GIS Feature Data set را انتخاب کنید. سپس در این قسمت، تنظیمات پیش فرض را به صورت اولیه پذیرفته و دکمه Finish را کلیک کنید تا Geodatabase مربوطه ساخته شود.

 

ساختن Raster و دادن کد ارتفاعی به گره ها

 برای آنکه مقدار کد ارتفاعی گره های موجودرا در شبکه، به عنوان داده های ورودی از برنامه ArcGIS بگیرید، بایستی ابتدا اقدام به ساختن یک فایل Raster یا TIN در فضای برنامه ArcGIS کنید و پس از دستور TRex برای خواندن کدهای ارتفاعی از فایل مربوطه اقدام کنید. برای ساختن فایل Raster یا TIN بایستی از ابزار ۳D Analyst استفاده کنید. بعد از ساخته شدن فایل Raster یا TIN از ابزار TRex، برای اعمال نمودن کد ارتفاعی به گره ها استفاده کنید.

 

ساختن Polygon و محاسبه مقدار فاضلاب ورودی به هرگره یا منهول

برای آنکه مقدار تولید فاضلاب یا پسآب در هر گره از شبکه را محاسبه کنید، بایستی ابتدا مساحت تحت پوشش هر گره را برای برنامه تعریف کنید و سپس مقدار تراکم جمعیت و تولید سرانه را تعریف کرده تا بتوانید مقدار فاضلاب ورودی در هر منهول یاگره را بدست آورید. برای ساختن پلی¬گون¬های تعریف کننده مساحت تحت پوشش هر گره از ابزار سازنده پلی گون در نوار ابزار SewerGEMS استفاده شده و برای محاسبه مقدار مصرف در گره ها از ابزار load builder استفاده می شود.

 

قسمت چهارم: دروس اجرائی

فصل سوم: دروس کوتاه

Chapter ۳ :Quick Start Lessons

 

تا اینجا تقریباً با همه‌ی اختیارات وگزینه های این نرم افزار آشنا شدید. اکنون برای درک بهتر مطالب ارائه شده، به چندین تمرین توجه داشته باشید، در تمرین ها با موضوعات مهم و کاربردی جدیدی نیز آشنا خواهید شد، نکته‌ی بعدی در مورد این تمرین¬ها این است که زنجیروار به هم متصل بوده و از نتایج به دست آمده برای تمرین بعدی استفاده خواهد شد.

در صورتی که موفق به اتمام تمرین نشدید، کامل شده‌ی همان تمرین از مسیر زیر قابل دسترسی است:

 

>SWRC > lesson directory محل نصب SewerGEMS

 

در این قسمت، به چند مثال کاربردی اشاره شده است که می تواند برای درک بهتر مطالب و نحوه کاربرد ابزار SewerGEMS مفید واقع شود. این بخش شامل ۵ مثال متنوع در حوزه های زیر است:

تمرین اول: بررسی و نحوه ایجاد یک شبکه و آشنائی با محیط کار نرم افزار در ایجاد یک شبکه¬ی شماتیک

• “Lesson ۱: Overview of the SewerGEMS V۸i Workspace

تمرین دوم :‌ نحوه طراحی یک شبکه فاضلاب(لایه بندی یک شبکه)                 • “Lesson ۲: Laying Out a Network

تمرین سوم: وارد نمودن داده ها                                                                                 • “Lesson ۳: Entering Data

 

تمرین چهارم : ارزش گذاری و محاسبه یک مدل                    • “Lesson ۴: Validating and Calculating a Model

 

تمرین پنجم: ارائه نتایج محاسبات                                                    • “Lesson ۵: Presenting Calculated Results

 

تمرین ششم: ایجاد رخ داد سیل به صورت هم زمان با ورود پسآب          • “Lesson ۶: Creating Multiple Storm Events

 

تمرین هفتم: کار با نرم افزار به صورت مشترک با ArcMap           • “Lesson ۷: Working With the ArcMap Client

 

تمرین هشتم: اضافه نمودن داده های مربوط به روش محاسبه رواناب RTK

   • “Lesson ۸: Adding Hydrographs Using the RTK Runoff Method

 

این چند مثال کاربردی، نحوه استفاده از نرم افزار SewerGEMS را برای شما آسانتر می کند.

 

 

 

 

تمرین اول:

بررسی و نحوه ایجاد یک شبکه و آشنائی با محیط کار نرم¬افزار در ایجاد یک شبکه¬ی شماتیک:

Lesson ۱: Overview of the SewerGEMS V۸i Workspace

 

از مهمترین قابلیت های SewerGEMS، توانایی فوق العاده آن در مدلینگ شبکه فاضلاب است.

شما می توانید یک شبکه را به صورت شماتیک یا دارای مقیاس تعریف نمایید. در صورتی که برای نقشه مقیاس را تعریف کنید، طول لوله ها به صورت خودکار محاسبه خواهد شد. شما برای ایجاد شبکه، نیاز به شماره گذاری ندارید و SewerGEMS بصورت خودکار این عمل را انجام می دهد، در این مثال، مقیاس نقشه مشخص نشده است و شما می بایست طول لوله ها را بصورت دستی وارد نمایید.

تذکر: هرگاه در طول انجام این تمرین در مورد انجام مجدد محاسبات سوال پرسیده شد :

"Do you wish to reset all calculated results to N/A?" روی No کلیک نمایید.

اکنون اجازه دهید که کار با نرم افزار را شروع کنیم. اگر فایل نرم افزار از اول باز بوده است مرحله یک را رها کنید و سپس از منوی فایل گزینه Open را انتخاب نموده و سپس کار را با انجام مرحله دوم ادامه دهید.

 

گام اول: تعریف یک پروژه جدید         

در صورتیکه مایل باشید، یک پروژه جدید تعریف کنید، باید مراحل زیر را طی نمائید:           Stand-Alone SewerGEMS را اجرا کنید. در صورت باز شدن پنجره محاوره ای خوش آمدگویی به این نرم افزار، روی Create New Project کلیک کنید تا مقدمات ایجاد یک پروژه جدید را انجام داده باشید، در صورتی که این پنجره را مشاهده نکردید، از طریق منویFile روی New کلیک کنید، یک نام دلخواه مانند 'Lesson.swg' برای پروژه جدید خود وارد کرده، روی Save کلیک نمایید.

نکته: برای دسترسی به پنجره¬ی خوشامد گویی از طریق منوی Help > welcome Dialog فیلد at Start Show This را انتخاب نمایید.

نکته: در صورتیکه از مثال موجود استفاده کنید،این مثال، برای تعدادمحدودی لوله،  تهیه شده است که برای توصیف عناصر و آشنایی با مفاهیم نرم افزار می¬باشد. اگر می خواهید زمان کمتری را صرف وارد نمودن دیتا نمایید، می توانید با حذف یک یا چند منهول پروژه خود را کوچک کنید، لذا با کلیک راست کردن بر روی منهول مورد نظر و انتخاب گزینه Delete آن را حذف کنید.

پنجره محاوره¬ای دوم، شامل اطلاعات مربوط به پروژه¬است، در این قسمت، رابطه¬های محاسباتی برای لوله¬های تحت فشار و ثقلی را می توانید، انتخاب نمود، که این رابطه به صورت پیش فرض برای لوله های ثقلی رابطه ی مانینگ، و برای لوله های تحت فشار، رابطه هیزن – ویلیامز در نظر گرفته شده است. سایر موارد را بدون تغییر رها کنید. این تنظیمات در حین انجام پروژه نیز قابل تغییر خواهند بود، روی Next کلیک کنید.

در پنجره سوم، برای تعیین مقیاس، شماتیک را انتخاب کنید. برای این کار در قسمت

Tools>Option >Drawing در قسمت Drawing Scale بر¬روی بخشDrawing Mode گزینه ی Scaled را انتخاب نمایید.

۱-در پنجره خوش آمدگوئی نرم افزار بر روی گزینه Open Existing Project کلیک نمائید.

۲-پوشه C:/Program Files/ Bentley/SewerGEMS V۸i/Lessons را جستجو نموده و سپس Lesson_۱.swg را بازنمائید.

 

گام دوم:کار با محیط ترسیم شبکه:                               Part ۲: Working With the Drawing Pane

اگر گام اول این درس را انجام داده اید، می توانید در محیط ترسیم ازگزینه Pan موارد ترسیم شده را جابجا نمائید. در غیر این صورت بایستی مراحل زیر را طی نمائید:

۱-         باز کردن نرم افزار.                                                                                                 ۱. Start Bentley SewerGEMS V۸i.

۲-         در پنجره خوشامدگوئی گزینه پروژه موجود Open Existing Project را انتخاب نمائید.

۳-         پوشه C:/Program Files/Bentley/SewerGEMS/Lessons را جستجو نموده سپس فایل Lesson_۱.swg را باز نمائید.

گام سوم: کار با نوار ابزار                                                           Part ۳: Working With Toolbars

نوار ابزار به طور مکرر برای اجرای دستورات در طول اجرای طرح مورد استفاده قرار می گیرد، اگر آماده انجام گام سه هستید، همانند آنچه در مورد گام دوم آمد، عمل نمائید، یعنی یا از پروژه موجود استفاده نمائید و یا از مسیر داده شده( در گام دوم) پروژه کارشده موجود درس را فرا بخوانید.

اضافه و حذف نمودن گزینه ها در نوار ابزار:                   Adding and Removing Toolbar buttons

شما می¬توانید،بر اساس کاربری مناسب خود گزینه¬های مورد نیاز را در این نوار اضافه و یا حذف نمائید.

حال اجازه دهید یک گزینه را به نوار ابزار اضافه نمائیم، این گزینه File toolbar می باشد:

۱- بر روی کرکره موجود در قسمت سمت راست، نوار ابزار File که شامل گزینه¬هایNew, Open, Saveمی باشد،کلیک کنید و سپس با نگهداشتن موشواره بر روی گزینه Buttons Add or Remove گزینه های مدنظر جهت افزوده شدن را انتخاب نمائید.

۲-در منوی میانبری که ظاهر می شود، موشواره را بر روی دستور Close All ببرید.

۳-در این حالت، نوار ابزار به صورت زیر دیده خواهد شد.

 

جستجو

برای استفاده از تمامی مطالب ، لطفا با نام کاربری خود وارد شوید:

برخی از مطالب این سایت به دلیل حجم بالای آن ها، فقط در اختیار اعضای سایت قرار می گیرد.