بررسی پراکنش سرخشکیدگی درختان جنگلی و ارتباط آن با برخی عوامل محیطی و جاده ها (مطالعه موردی: سری یک طرح جنگلداری دکتر بهرام نیا)

سال انتشار: 1391
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 46

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JWFST-19-3_010

تاریخ نمایه سازی: 11 شهریور 1402

چکیده مقاله:

اخیرا پدیده سرخشکیدگی به عنوان یک مساله مهم در جنگل های شمال ایران مطرح شده است. مدیران جنگل درصدد شناسایی عوامل سرخشکیدگی تاج پوشش و تعیین پراکنش مکانی آن می باشند. هدف از این پژوهش بررسی پراکنش مکانی سرخشکیدگی تاج پوشش درختان و ارتباط آن ها با صفات اولیه و ثانویه توپوگرافی و نیز فاصله از رودخانه ها و جاده ها با استفاده از آنالیز زمین و GIS است. در این پژوهش شبکه قطعات نمونه ۱۰ آری با استفاده از شبکه آماربرداری به ابعاد ۵۰۰×۱۰۰ متر در محیط ArcGIS طراحی و در سری یک جنگل آموزشی و پژوهشی طرح دکتر بهرام نیا در گرگان پیاده شد. مختصات جغرافیایی درختان سرخشکیده توسط دستگاهGPS  ثبت و در محیط GIS وارد شدند. مدل رقومی زمین منطقه از نقشه های رقومی ۱:۲۵۰۰۰ تهیه و عوامل اولیه و ثانویه توپوگرافی با استفاده از آنالیز زمین تولید گردیدند. نقشه جاده ها و آبراهه ها از پایگاه رقومی طرح مزبور تهیه و نقشه فواصل در محیط GIS در طبقات ۱۰۰ متری ایجاد گردیدند. به منظور بررسی ارتباط بین سرخشیدگی و عوامل موردنظر و با استفاده از نقشه موقعیت درختان سرخشکیده، اطلاعات مربوط به عوامل اولیه و ثانویه و فواصل از جاده و آبراهه استخراج گردیدند. عوامل موثر بر سرخشکیدگی با استفاده از دو روش اثر نسبی و آنالیز مولفه های اصلی (PCA) مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان می دهد که جهت جنوب و جنوب شرقی، ارتفاع ۴۰۰-۳۰۰ متر، شیب ۴۰-۳۰ و ۷۰-۶۰ درصد، فاصله از رودخانه ۲۰۰-۱۵۰ متری، فاصله از جاده ۱۰۰-۱ متری، سایه ناشی از پستی و بلندی ۵/۰-۴/۰، میزان تابش ۱۷۵۰-۱۵۰۰، میزان نمناکی ۵/۱۷-۱۵، انحنای عمودی ۲۵/۰-۱/۰ و انحنای مسطحاتی ۶/۰-۳/۰ بیش ترین رابطه را با وقوع سرخشکیدگی درختان در منطقه مورد مطالعه داشته است. نتایج آنالیز مولفه های اصلی (PCA) نشان داد که چهار متغیر میزان تابش، فاصله از جاده، فاصله از رودخانه و شیب با حضور در چهار محور و ۷۵ درصد واریانس، بیش ترین سهم را در وقوع سرخشکیدگی داشته اند.

کلیدواژه ها: