اثر آبیاری تکمیلی بر رشد و عملکرد گندم دیم

سال انتشار: 1391
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 530

فایل این مقاله در 8 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

این مقاله در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JFCR-10-2_023

تاریخ نمایه سازی: 6 شهریور 1396

چکیده مقاله:

ایران به لحاظ قرارگرفتن در ناحیه خشک و نیمه خشک جهان از نزولات آسمانی محدودی برخوردار است که با برنامه ریزی و استفاده اصولی از امکانات می توان از کاهش تولید در سال های کم باران جلوگیری کرد. انجام آبیاری تکمیلی یکی از روش هایی است که می تواند به عملکردی پایدار و رضایت بخش در دیم زارهای گندم منجر شود. به همین منظور اثرات آبیاری تکمیلی بر رشد و عملکرد گندم دیم آذر 2 در آزمایشی در سال زراعی 88-1387 در ایستگاه تحقیقات دیم شیروان مورد بررسی قرار گرفت. چهار مرحله رشدی حساس به تنش در گندم عبارت بودند از :(A) جوانه زنی، (B)ساقه دهی، (C) گلدهی و (D)دانه بندی که به صورت منفرد یا ترکیبی جمعا 16 حالت آبیاری تکمیلی را شامل می شود که در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار به این شرح اعمال شد: یکبار آبیاری (A ، B ، C و D)، دوبار آبیاری (AB ، AC، AD، BC، BD و CD)، سه بار آبیاری (ABC، ACD، ABDو BCD)، چهار بار آبیاری (ABCD) و تیمار شاهد بدون آبیاری. نتایج نشان داد که آبیاری تکمیلی روی ارتفاع گیاه اثر معنی داری نداشت. اما اثر آن بر روی طول سنبله، تعداد پنجه، تعداد پنجه بارور، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و شاخص برداشت معنی دار بود. بیشترین عملکرد از تیمار دو بار آبیاری در زمان های گلدهی و دانه بندی (تیمار CD با 2/2009 کیلوگرم در هکتار) به دست آمد که با تیمار دوبار آبیاری در زمان های ساقه دهی و گلدهی ( تیمار BC) اختلاف معنی داری نشان نداد. کمترین عملکرد نیز از تیمار بدون آبیاری (2/1045 کیلوگرم در هکتار) به دست آمد. بیشترین تعداد دانه در سنبله از تیمار BC و بیشترین وزن هزار دانه از تیمار ADبه دست آمد. با توجه به نتایج این پژوهش می توان گفت اعمال آبیاری تکمیلی در دیم زارهای گندم، تاثیر معنی داری بر عملکرد گندم دیم داشته و بسته به این که این آبیاری در مراحل حساس گیاه به تنش خشکی انجام شود، می تواند منجر به افزایش بازده عملکرد دیم زارها گردد. به نظر می رسد تامین آب کافی در مراحل گلدهی و دانه بندی می تواند منجر به تولید عملکرد قابل قبول تحت شرایط دیم گردد.

نویسندگان

مریم تاتاری

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیروان

ملک مسعود احمدی

عضو هیات علمی و مربی مرکز تحقیقات دیم خراسان شمالی

رضا عباسی علی کمر

مدرس و مربی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیروان